ปวดประจำเดือนหนักขึ้นทุกเดือน อย่าฝืนทน — 6 สัญญาณช็อกโกแลตซีสต์ ตรวจได้ที่รังสิต

ผู้หญิงวัยทำงานและนักศึกษาในย่านรังสิต คลองหลวง และปทุมธานี หลายคนกินยาแก้ปวดทุกเดือน ลางาน ลาเรียน และบอกตัวเองว่า “ปวดประจำเดือนใครๆ ก็เป็น” ประโยคนี้เองที่ทำให้ผู้หญิงจำนวนมากทนปวดมาหลายปี ทั้งที่ร่างกายกำลังส่งสัญญาณเตือน

ความจริงคืออาการปวดประจำเดือนแบ่งได้เป็น 2 แบบ คือแบบที่ปกติ กับแบบที่เป็นอาการของโรค เช่น ช็อกโกแลตซีสต์ ซึ่งยิ่งปล่อยไว้นานยิ่งรักษายาก และอาจส่งผลต่อการมีลูกในอนาคต อ่านบทความนี้แล้วคุณจะแยกได้ว่าอาการของตัวเองเป็นแบบไหน

สรุปเร็ว

• ปวดหนักขึ้นทุกปี ยาเอาไม่อยู่ ต้องลางาน → ไม่ปกติ ควรตรวจ
• ปวดแค่วันแรกๆ กินยาแก้ปวดแล้วใช้ชีวิตต่อได้ → ส่วนใหญ่ปกติ
• การตรวจไม่ยุ่งยาก: อัลตราซาวด์ภายใน เห็นซีสต์ได้ทันที รู้ผลในวันเดียว

แยกให้ออก: ปวดแบบธรรมดา กับปวดแบบที่ควรตรวจ

ปวดประจำเดือนแบบปกติ (Primary)

• ปวดหน่วงๆ ช่วงวันแรกถึงวันที่สองของรอบเดือน
• ระดับความปวดใกล้เคียงเดิมทุกเดือน ไม่แรงขึ้น
• กินยาแก้ปวดทั่วไปแล้วดีขึ้น ใช้ชีวิตได้ตามปกติ
• เป็นมาตั้งแต่วัยรุ่น และไม่มีอาการอื่นร่วม

ปวดประจำเดือนแบบที่ต้องตรวจ (Secondary)

• ปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ทุกปี ทั้งที่เมื่อก่อนไม่เคยเป็น
• ยาแก้ปวดเอาไม่อยู่ จนต้องลางานหรือลาเรียน
• ปวดล่วงหน้าก่อนประจำเดือนมาหลายวัน หรือปวดต่อเนื่องหลังประจำเดือนหมด
• มีอาการร่วม เช่น ปวดลึกขณะมีเพศสัมพันธ์ ประจำเดือนมามาก หรือปวดร้าวลงขา

เช็ก 6 สัญญาณช็อกโกแลตซีสต์ — มีเพียงข้อเดียวก็ควรตรวจ

1. ปวดประจำเดือนแรงขึ้นทุกปี — ซีสต์ค่อยๆ โตขึ้น ความปวดจึงเพิ่มขึ้นทีละน้อย เป็นสัญญาณคลาสสิกที่คนมองข้ามมากที่สุด
2. ยาแก้ปวดธรรมดาไม่ได้ผล — ต้องเพิ่มขนาดยา กินถี่ขึ้น หรือถึงขั้นต้องฉีดยาแก้ปวดทุกเดือน
3. ปวดลึกๆ ระหว่างหรือหลังมีเพศสัมพันธ์ — เกิดจากพังผืดของเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ดึงรั้งอวัยวะในอุ้งเชิงกราน
4. ประจำเดือนมามากหรือนานผิดปกติ — ต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยทุก 1-2 ชั่วโมง มีลิ่มเลือดก้อนใหญ่ หรือมานานเกิน 7 วัน
5. ปวดร้าวลงขา หลัง หรือปวดเวลาขับถ่ายช่วงมีประจำเดือน — เยื่อบุมดลูกที่เจริญผิดที่อาจไปเกาะใกล้ลำไส้หรือเส้นประสาท
6. พยายามมีลูกเกิน 1 ปีแล้วยังไม่ตั้งครรภ์ — ภาวะเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่พบบ่อยในผู้มีบุตรยาก บางคนไม่ปวดเลยแต่มีซีสต์

ทำความรู้จักช็อกโกแลตซีสต์

ช็อกโกแลตซีสต์ (Endometrioma) คือถุงน้ำในรังไข่ที่เกิดจากภาวะเยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่ (Endometriosis) เนื้อเยื่อที่ควรอยู่เฉพาะในโพรงมดลูกไปเติบโตที่รังไข่ และมีเลือดออกภายในทุกรอบเดือนเหมือนประจำเดือนขนาดเล็ก เลือดเก่าที่สะสมจะข้นและมีสีน้ำตาลเข้มคล้ายช็อกโกแลต จึงเป็นที่มาของชื่อ

ภาวะนี้พบได้ราว 1 ใน 10 ของผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ ไม่ใช่โรคหายาก แต่ส่วนใหญ่ไม่รู้ตัว เพราะเข้าใจว่าเป็นแค่อาการปวดประจำเดือน

ถ้าปล่อยไว้ไม่ตรวจ เสี่ยงอะไรบ้าง

• พังผืดในอุ้งเชิงกราน — ยิ่งสะสมนาน ยิ่งปวดเรื้อรังและผ่าตัดยากขึ้น
• มีบุตรยาก — ซีสต์และพังผืดรบกวนการทำงานของรังไข่และท่อนำไข่ (พบภาวะนี้บ่อยมากในคู่ที่มีบุตรยาก)
• ซีสต์แตกหรือบิดขั้ว — ปวดท้องเฉียบพลันรุนแรง ต้องผ่าตัดฉุกเฉิน

โรคอื่นที่อาการใกล้เคียงกัน

โรคเหล่านี้แยกออกจากกันได้ด้วยการตรวจเพียงครั้งเดียว จึงไม่ควรเดาเอาเองหรือซื้อยากินต่อไปเรื่อยๆ

ขั้นตอนตรวจที่ฝากรักรังสิต

1. พูดคุยกับสูตินรีแพทย์ — เล่าอาการได้อย่างละเอียดโดยไม่ต้องเขิน ห้องตรวจเป็นสัดส่วนและเป็นส่วนตัว
2. อัลตราซาวด์ภายใน (TVS) — เห็นมดลูกและรังไข่ได้ชัดเจน วัดขนาดซีสต์ได้ รู้ผลทันทีในห้องตรวจ
3. วางแผนการรักษาร่วมกัน — แพทย์อธิบายผลพร้อมภาพ และเลือกแนวทางที่เหมาะกับเป้าหมายของคุณ ไม่ว่าจะอยากมีลูกหรือยังไม่พร้อม

การรักษามีหลายทาง ไม่จำเป็นต้องผ่าตัดทุกราย

• ซีสต์ขนาดเล็กและอาการไม่มาก: ติดตามด้วยอัลตราซาวด์เป็นระยะ ร่วมกับยาแก้ปวดที่ถูกชนิดและถูกจังหวะ (กินก่อนเริ่มปวดจะได้ผลดีกว่า แพทย์จะแนะนำวิธีใช้)
• ยาฮอร์โมน: ยาคุมกำเนิดชนิดต่างๆ หรือยาฝังคุมกำเนิด ช่วยกดการเติบโตของเยื่อบุที่เจริญผิดที่ ลดอาการปวดได้ชัดเจน
• ซีสต์ขนาดใหญ่ / วางแผนมีบุตร / สงสัยภาวะแทรกซ้อน: แพทย์จะให้คำแนะนำและส่งต่อโรงพยาบาลเพื่อผ่าตัด พร้อมประวัติการตรวจที่ครบถ้วน

ตรวจอาการปวดประจำเดือน ย่านรังสิต / คลองหลวง

ฝากรักรังสิตตั้งอยู่ที่ 9/20-21 หมู่ 5 ซอยบงกช 33 ถนนเลียบคลองสอง ต.คลองสอง อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12120 (เข้าซอยบงกช 33 จากถนนเลียบคลองสอง)

ทำงานหรือเรียนเลิกเย็น มาตรวจทันไหม?

คลินิกเปิดจันทร์–ศุกร์ 17:00–20:00 น. และเสาร์ 08:00–18:00 น. อาทิตย์ 13:00–18:00 น. (ตามตารางแพทย์) มาหลังเลิกงานหรือวันหยุดได้โดยไม่ต้องลางาน

นัดคิวอย่างไร?

ทัก LINE @phakruk.rangsit แจ้งอาการและวันที่สะดวก ทีมงานจะช่วยเลือกวันที่เหมาะกับรอบเดือนให้ ดูตารางแพทย์ล่าสุดได้ที่หน้าแรก

คำถามที่พบบ่อย

อัลตราซาวด์ภายในเจ็บไหม?

ส่วนใหญ่รู้สึกเพียงหน่วงๆ ไม่กี่นาที แพทย์จะแจ้งทุกขั้นตอนก่อนทำ ความกลัวมักมากกว่าความจริงค่ะ

ยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ ตรวจได้หรือไม่?

ได้ค่ะ แพทย์จะใช้อัลตราซาวด์ทางหน้าท้องแทน ไม่ต้องตรวจภายใน แจ้งทีมงานล่วงหน้าได้เลย

ช็อกโกแลตซีสต์หายเองได้ไหม?

โดยทั่วไปไม่หายเอง และมีแนวโน้มโตขึ้นช้าๆ ตามรอบเดือน ยิ่งตรวจพบเร็ว ทางเลือกในการรักษายิ่งมาก

เป็นช็อกโกแลตซีสต์ยังมีลูกได้ไหม?

ส่วนใหญ่ได้ค่ะ โดยเฉพาะเมื่อตรวจพบเร็วและวางแผนอย่างเหมาะสม แพทย์จะช่วยจัดลำดับว่าควรรักษาก่อนหรือพยายามมีลูกก่อน

ใกล้มีประจำเดือนหรือกำลังมีอยู่ ตรวจได้ไหม?

ช่วงที่ประจำเดือนเพิ่งหมดจะเห็นได้ชัดที่สุด แต่ถ้าตอนนี้ปวดมาก มาตรวจได้เลยไม่ต้องรอ

อ่านต่อ: PCOS ถุงน้ำรังไข่หลายใบ · เนื้องอกมดลูก · ตกขาวแบบไหนผิดปกติ · อัลตราซาวด์ภายใน · ตรวจภายใน รังสิต

ปวดจนต้องลางาน ไม่ใช่เรื่องปกติ

ตรวจอัลตราซาวด์ภายในโดยสูตินรีแพทย์ เป็นส่วนตัว รู้คำตอบได้ในวันเดียว ทักมานัดคิวได้เลยค่ะ

• LINE: @phakruk.rangsit
• โทร: 082-626-9662
• Facebook: ฝากรักรังสิต